Arterial təzyiqin 135/90 mm civə sütunundan yuxarı qalxması arterial hipertenziya hesab edilir. Əgər arterial təzyiqin yüksəlməsi birincili olarsa, yəni digər patoloji proseslərlə əlaqədar deyilsə, ona hipertoniya xəstəliyi deyilir. Arterial təzyiqin yüksəlməsi digər xəstəliklərin əlaməti kimi meydana çıxarsa, bu, ikincili və ya simptomatik arterial hipertenziya adlanır.
Hipertoniya (Yüksək Qan Təzyiqi) Nədir?
Hipertoniya, qan təzyiqinin uzun müddət ərzində davamlı olaraq normadan yüksək olması ilə xarakterizə olunan ciddi bir sağlamlıq problemidir. Qan təzyiqi, qanın damar divarlarına göstərdiyi təzyiqdir və onun yüksək olması ürəyə əlavə yük gətirir. Bu vəziyyət müalicə olunmadıqda ürək xəstəlikləri, insult, böyrək problemləri və digər ciddi sağlamlıq fəsadlarına yol aça bilər.
Hipertoniyanın Əsas Səbəbləri
Hipertoniya bir neçə faktorla bağlı olaraq yaranır və inkişaf edir. Əsas səbəblər arasında aşağıdakı faktorlar rol oynayır:
- İrsi meyillik: Ailə üzvləri arasında hipertoniya olan şəxslərdə risk daha yüksəkdir.
- Yaş: Yaşlandıqca damarların elastikliyi azalır və bu, qan təzyiqini yüksəldə bilər.
- Aşırı çəki və piylənmə: Bədən çəkisinin artması ürəyin işini çətinləşdirir və qan təzyiqini artırır.
- Fiziki aktivlik azlığı: Hərəkətsiz həyat tərzi qan təzyiqinin artmasına səbəb olur.
- Duzlu qidalar və qeyri-sağlam pəhriz: Duzun həddindən artıq qəbulu qan təzyiqini yüksəldir.
- Siqaret çəkmək və alkoqol istifadəsi: Hər iki vərdiş damarların zədələnməsinə və qan təzyiqinin artmasına səbəb olur.
Hipertoniyanın Simptomları
Hipertoniya çox vaxt “sakit qatil” adlandırılır, çünki əksər hallarda heç bir nəzərə çarpan simptomlar vermir. Ancaq bəzi hallarda, yüksək qan təzyiqi aşağıdakı simptomlarla özünü göstərə bilər:
- Baş ağrısı, xüsusən də səhər saatlarında.
- Nəfəs darlığı.
- Ürək döyüntüsünün sürətlənməsi və ya nizamsızlığı.
- Gözlərdə bulanıqlıq və ya görmə pozulmaları.
- Başgicəllənmə və zəiflik hissi.